BankInfo BSS — Қазақстан банктерінің қаржылық тұрақтылық индексі

BankInfo Bank Stability Score (BSS) — Қазақстан банктерінің қаржылық тұрақтылығын 0-ден 100-ге дейінгі шкалада салыстыра бағалауға арналған BankInfo-ның өзіндік индексі. Балл неғұрлым жоғары болса, BankInfo әдістемесінің жиынтық көрсеткіштері бойынша банктің қаржылық тұрақтылық қоры соғұрлым көп.

BSS кредиттік рейтинг, дефолт болжамы немесе қаражаттың сақталу кепілдігі болып табылмайды.

BSS индексі нені көрсетеді?

BankInfo Bank Stability Score (BSS) банктерді активтер көлемі, пайдасы немесе бренд танымалдығы бойынша ғана емес, қаржылық тұрақтылықтың бірнеше көрсеткіші бойынша қатар салыстыруға мүмкіндік береді. Индекс мыналарды бағалауға көмектеседі:

  • банк капиталының жеткіліктілігін;
  • кредит портфелінің сапасын;
  • банктің пайда табу қабілетін;
  • меншікті капитал қорының мөлшерін;
  • өтімділік қорын — әзірленіп жатқан BSS v2.0 нұсқасынан бастап.

Қарапайым тілмен айтқанда, BSS банктің көлемін емес, өлшенетін көрсеткіштер бойынша қаржылық тұрақтылық қорын көрсетеді.

BankInfo банктердің қаржылық тұрақтылығын қалай бағалайды?

Банктің қаржылық тұрақтылығын бағалау үшін пайдасына немесе активтерінің көлеміне қарау жеткіліксіз. Пайдасы жоғары банктің капиталдануы әлсіздеу болуы мүмкін. Ал капитал қоры мол басқа банкте проблемалық кредиттердің үлесі жоғары болуы ықтимал.

Сондықтан BankInfo бірнеше көрсеткішті бір модельге біріктіреді: әр көрсеткіш әдістемедегі шектер арасында сызықтық тәсілмен 0-ден 100-ге дейінгі балға айналдырылып, кейін салмақтары ескеріліп қосылады.

BSS v1.0 көрсеткіштері мен есептеу формуласы

  • 35%

    Капитал қоры (нақты k1, k1-2, k2 / ҚР ҰБ ең төменгі талабы)

    0 балл — 100%, 100 балл — 400% и выше

    Дереккөз: Banker.kz, 01.07.2026 күнгі капитал қорының индексі

  • 30%

    NPL 90+ (проблемалық кредиттердің үлесі)

    0 балл — 12% и выше, 100 балл — 1% и ниже

    Дереккөз: ҚР ҰБ деректері негізіндегі Kursiv, Ranking.kz, Forbes.kz

  • 20%

    ROA (активтердің рентабельділігі)

    0 балл — 0% годовых и ниже, 100 балл — 5% годовых и выше

    Дереккөз: Banker.kz, 2026 ж. I жартыжылдық

  • 15%

    Меншікті капитал / активтер

    0 балл — 5%, 100 балл — 25% и выше

    Дереккөз: Banker.kz, 01.07.2026 күнгі капитал мен активтер

BSS v1.0 = 35% × «Капитал қоры (нақты k1, k1-2, k2 / ҚР ҰБ ең төменгі талабы)» балы + 30% × «NPL 90+ (проблемалық кредиттердің үлесі)» балы + 20% × «ROA (активтердің рентабельділігі)» балы + 15% × «Меншікті капитал / активтер» балы

BSS v1.0 жарияланған нәтижелері: 2026 жылғы III тоқсан

Тарихи есеп BSS v1.0 деректер: есептік күндері әртүрлі ҚР ҰБ және ҚНРДА жарияланған деректері: капитал — 01.07.2026 күнгі, ROA — 2026 ж. I жартыжылдық, NPL 90+ — 01.01–01.08.2026 күнгі (әр банктің күні көрсетілген). Жарияланған күн: 2026 жылғы 2 қазан, есеп: «Банковский сектор Казахстана: III квартал 2026». Бұл 2026 жылғы 1 қазанға жасалған жаңа есеп емес.

ОрынБанкBSSӘдіс Капитал қоры, ең төменгі талаптың %-ыКапитал / активтерNPL 90+ROA, жылдық %
1 Отбасы банк 77 v1.0 353% 13,1% 0,1% 01.08.2026 күнгі 2,92
2 Alatau City Bank 64 v1.0 500% 26,8% 7,15% 01.05.2026 күнгі 0,28
3 Halyk Bank 61 v1.0 222% 17,3% 4,59% 01.05.2026 күнгі 4,37
4 ForteBank 59 v1.0 252% 17,5% 4,26% 01.05.2026 күнгі 2,68
5 Bank CenterCredit 56 v1.0 216% 10,3% 1,53% 01.05.2026 күнгі 2,41
6 Еуразиялық банк 49 v1.0 243% 14,4% 3,8% 01.01.2026 күнгі 0,81
7 Kaspi Bank 47 v1.0 165% 14,7% 6,82% 01.08.2026 күнгі 4,43
8 Freedom Bank 42 v1.0 190% 8,8% 2,9% 01.08.2026 күнгі 0,86
9 Bank RBK 39 v1.0 168% 8,7% 4,5% 01.05.2026 күнгі 1,96
10 Bereke Bank 27 v1.0 162% 9,2% 7,52% 01.05.2026 күнгі 0,99
Дереккөз: Қазақстанның банк секторы: 2026 жылғы III тоқсан (BankInfo Аналитика, 2026 жылғы 2 қазан). Исходные показатели — открытые данные НБК и АРРФР; у разных показателей разные отчётные даты. Все десять банков выполняют пруденциальные нормативы АРРФР.

BSS қалай есептеледі: Halyk Bank мысалы

Құрамдас бөлікБастапқы мән0–100 аралығындағы баллСалмақBSS-ке қосқан үлесі
Капитал қоры (нақты k1, k1-2, k2 / ҚР ҰБ ең төменгі талабы) 222 % 41 35% 14,2
NPL 90+ (проблемалық кредиттердің үлесі) 4,59 % 67 30% 20,2
ROA (активтердің рентабельділігі) 4,37 % годовых 87 20% 17,5
Меншікті капитал / активтер 17,3 % 62 15% 9,2
BSS v1.0 (бүтін санға дейін дөңгелектеу)61

Halyk Bank BSS-і = 61/100, есеп кезеңі: 2026 жылғы III тоқсан. Бұл — BankInfo әдістемесі бойынша банктің жағдайы, дефолт ықтималдығының бағасы емес.

BSS-тің тоқсандар бойынша өзгерісі

BSS-тің бір мәні банктің белгілі бір күндегі жағдайын көрсетеді. Ал BSS динамикасы өзгеріс бағытын көрсетеді. Сондықтан BankInfo банктің есептегі орнын ғана емес, индекс пен оның әр құрамдас бөлігінің өзгерісін де талдайды.

Әзірге 2026 жылғы III тоқсан кезеңіне BSS v1.0 бойынша бір есеп жарияланған. Тоқсандық өзгерістер мен графиктер сол әдістеме нұсқасымен келесі есеп жасалғаннан кейін пайда болады.

BSS-тің 0-ден 100-ге дейінгі шкаласы нені білдіреді?

Нүктелер — 2026 жылғы III тоқсан кезеңіне жасалған BSS v1.0 есебіндегі банктердің балдары.

BSSАралықты қалай түсінуге болады?
80–100Қаржылық тұрақтылық қоры өте жоғары
65–79Жоғары
50–64Орташа
35–49Шектеулі
0–34BSS әдістемесі бойынша төмен

0 балл банктің барлық көрсеткіші әдістеменің төменгі шегінде, ал 100 балл жоғарғы шегінде тұрғанын білдіреді. BSS 40 банкроттық ықтималдығы 60% дегенді, ал BSS 80 клиент ақшасы 80%-ға қорғалған дегенді білдірмейді. Аралықтар шкаланы түсінуге көмектеседі; BankInfo банктерге сенімділік санаттарын бермейді.

BSS пен банктің сенімділігі — екі бөлек ұғым

Қаржылық тұрақтылық — банк сенімділігінің маңызды бөлігі. Кешенді бағалау кезінде BSS-тен бөлек мыналарды да ескерген жөн:

  • акционерлерді және банкке қолдау көрсету мүмкіндігін;
  • халықаралық кредиттік рейтингтерді;
  • қызмет тарихын;
  • қорландыру құрылымын;
  • беделге қатысты және өзге сапалық факторларды.

Олар BSS формуласына кірмейді: индекстің мақсаты — сандық, ашық және нәтижесін қайта есептеуге болатын көрсеткіш болу.

BSS = сандық қаржылық тұрақтылық бағасы. Банктің сенімділігі = BSS + сапалық факторлар.

BSS, кредиттік рейтинг, ҚДКБҚ және BDI: айырмашылығы неде?

ҚұралНені көрсетеді?
BankInfo Bank Stability Score (BSS)BankInfo әдістемесінің көрсеткіштері бойынша банктің қаржылық тұрақтылығын
S&P / Fitch / Moody’sРейтинг агенттігінің әдістемесі бойынша кредит қабілеттілігін
ҚДКБҚДепозиттерге кепілдік беру жүйесі қорғайтын салымшы қаражатының мөлшерін
BankInfo Deposit Index (BDI)Депозит нарығындағы кірістілік бағдарын

Депозит үшін банк таңдағанда BSS-ті қалай пайдалануға болады?

Тек ең жоғары балға сүйенбей, мына қадамдарды орындаңыз:

  1. 1

    Тұрақтылық

    Банктің қаржылық тұрақтылығын BSS бойынша бағалаңыз.

  2. 2

    Сенімділік

    Қосымша факторларды тексеріңіз: акционерлер, рейтингтер, қызмет тарихы.

  3. 3

    Кепілдік

    Соманың қандай бөлігі ҚДКБҚ кепілдігіне кіретінін анықтаңыз.

  4. 4

    Өтімділік

    Ақша сізге қашан қажет болуы мүмкін екенін ойластырыңыз.

  5. 5

    Кірістілік

    BankInfo Deposit Index (BDI) арқылы мөлшерлемені нарықпен салыстырыңыз.

  6. 6

    Салым

    Нақты депозит пен оның шарттарын таңдаңыз.

BankInfo Deposit Index (BDI) · Депозиттер · Банктер каталогы

BSS дереккөздері және ашықтық

BankInfo Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің, ҚНРДА-ның ашық деректерін және банктердің ресми қаржылық есептілігін пайдаланады. BSS v1.0 көрсеткіштерінің дереккөздері:

  • Капитал қоры (нақты k1, k1-2, k2 / ҚР ҰБ ең төменгі талабы) — Banker.kz, индекс запаса капитала на 01.07.2026
  • NPL 90+ (проблемалық кредиттердің үлесі) — Kursiv на данных НБК, Ranking.kz, Forbes.kz
  • ROA (активтердің рентабельділігі) — Banker.kz, I полугодие 2026
  • Меншікті капитал / активтер — Banker.kz, капитал и активы на 01.07.2026

Әр есепте мына тізбек тіркеледі: банк → есептік күн → бастапқы көрсеткіш → дереккөз → балл → салмақ → BSS-ке қосқан үлес.

Бастапқы деректері бірдей кез келген талдаушы BSS нәтижесін қайта есептей алуы керек.

BSS-тің алғашқы есебі — «Банковский сектор Казахстана: III квартал 2026».

BSS әдістемесінің нұсқалары

Қолданыстағы · жарияланған күн: 2026 жылғы 2 қазан

BSS v1.0 — төрт көрсеткіш

  • Капитал қоры (нақты k1, k1-2, k2 / ҚР ҰБ ең төменгі талабы)35%
  • NPL 90+ (проблемалық кредиттердің үлесі)30%
  • ROA (активтердің рентабельділігі)20%
  • Меншікті капитал / активтер15%

BSS-тің барлық жарияланған нәтижесі осы нұсқамен есептелген.

Әзірленуде

BSS v2.0 — бес көрсеткіш (әзірленуде)

  • Капитал жеткіліктілігі Ықтимал шығындарды өтеу қабілеті30%
  • Активтер сапасы / NPL 90+ Кредит портфелінің сапасы25%
  • Өтімділік Міндеттемелерді орындау қабілеті20%
  • ROA Пайда табу қабілеті15%
  • Капитал / активтер Меншікті капитал қорының мөлшері10%

BSS v2.0 формуласы = 30% × Capital + 25% × Asset Quality + 20% × Liquidity + 15% × ROA + 10% × Capital/Assets. Түпкілікті формула мен өтімділік балының шектері әлі бекітілмеген, v2.0 бойынша есеп жоқ. Нәтижелер алғашқы толық есептеуден кейін жарияланады.

Әртүрлі нұсқалардың нәтижелерін қайта есептемей бір уақыт қатары ретінде тікелей салыстыруға болмайды. Сондықтан BSS-тің әр мәнінде әдістеме нұсқасы мен деректердің күні көрсетіледі.

Индекстің шектеулері

  • BSS жарияланған деректерге негізделіп, банктің белгілі бір есептік күндердегі қаржылық жағдайын көрсетеді. Көрсеткіштер мен банктердің есептік күндері әртүрлі болуы мүмкін.
  • Индекс барлық ықтимал тәуекелді қамтымайды және банк талдауын, кредиттік рейтингтерді немесе депозиттерге кепілдік беру жүйесін алмастырмайды.
  • Құрамдас бөліктердің салмақтары мен шекті мәндер — BankInfo-ның өзіндік әдістемесі.
  • Қаржылық көрсеткіштер есептік күндер арасында өзгеруі мүмкін.
  • Банктер деректерге түзету немесе түсініктеме жіберсе, BankInfo редакциясы оларды қайта есептеу кезінде ескереді.

Сұрақтар мен жауаптар

Қазақстандағы банктің сенімділігін қалай анықтауға болады?

Қаржылық тұрақтылық капитал, кредит портфелінің сапасы, табыстылық және меншікті капитал қоры бойынша, ал BSS v2.0 нұсқасында өтімділік бойынша да бағаланады. BankInfo бұл көрсеткіштерді BankInfo Bank Stability Score (BSS) индексіне біріктіреді. Банк сенімділігі кеңірек ұғым: оған акционерлер, кредиттік рейтингтер, қызмет тарихы мен қорландыру құрылымы да кіреді.

Қазақстандағы қаржылық тұрақтылығы ең жоғары банк қайсы?

2026 жылғы III тоқсанға жарияланған BSS v1.0 есебінде он ірі банктің арасында ең жоғары балл Отбасы банкте — 100-ден 77. Есеп есептік күндері әртүрлі жарияланған деректермен жасалған; банктердің жағдайы қаржылық көрсеткіштерімен бірге өзгереді.

Жоғары BSS нені білдіреді?

Жоғары BSS BankInfo әдістемесінің шектеріне қатысты көрсеткіштер қорының көбірек екенін білдіреді. Бұл қаражаттың сақталу кепілдігі, кредиттік рейтинг немесе дефолт болмайды деген болжам емес.

BSS маңызды ма, әлде кредиттік рейтинг пе?

Бұл құралдардың міндеттері әртүрлі. BSS — ашық деректерге негізделген BankInfo сандық моделі, ал кредиттік рейтинг рейтинг агенттігінің әдістемесі бойынша кредит қабілеттілігін бағалайды.

BSS банктің өтімділігін ескере ме?

Қолданыстағы BSS v1.0 нұсқасында ескерілмейді: оған төрт көрсеткіш кіреді. Салмағы 20% болатын өтімділік қазір әзірленіп жатқан BSS v2.0 нұсқасына қосылады.

BSS қаншалықты жиі жаңартылады?

BankInfo салыстыруға болатын қаржылық деректер жарияланған сайын BSS-ті тоқсан сайын есептейді. Келесі есептеу — 01.10.2026 күнгі деректер бойынша.

BankInfo Bank Stability Score (BSS) — BankInfo-ның өзіндік ақпараттық-сараптамалық индексі. Ол рейтинг агенттіктері туралы заңнамадағы кредиттік рейтинг, дефолт ықтималдығының бағасы, банктің міндеттемелерін орындау кепілдігі немесе жеке инвестициялық ұсыным болып табылмайды.